Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι το TikTok παραβιάζει τον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA). Η πλατφόρμα χρησιμοποιεί έναν «εθιστικό σχεδιασμό» που θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη σωματική και ψυχική υγεία εκατομμυρίων ανηλίκων στην Ευρώπη.
Ο σχεδιασμός του «αυτόματου πιλότου»
Σύμφωνα με την Κομισιόν, το TikTok χρησιμοποιεί συγκεκριμένες λειτουργίες που «αιχμαλωτίζουν» τον χρήστη, μειώνοντας τον αυτοέλεγχό του. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται:
- Η άπειρη κύλιση (infinite scrolling) που δεν επιτρέπει στον χρήστη να συνειδητοποιήσει τον χρόνο που περνά.
- Η αυτόματη αναπαραγωγή (autoplay) και οι συνεχείς ειδοποιήσεις (push notifications).
- Το υπερ-εξατομικευμένο σύστημα συστάσεων που ενισχύει την καταναγκαστική χρήση.
Παιδιά στην οθόνη μέχρι τα ξημερώματα
Τα στοιχεία που παρέθεσε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Τομάς Ρενιέ, προκαλούν σοκ. Το TikTok είναι η πλατφόρμα με τη μεγαλύτερη χρήση από εφήβους (13-18 ετών) μετά τα μεσάνυχτα, ενώ το 7% των παιδιών ηλικίας 12-15 ετών δαπανά καθημερινά έως και πέντε ώρες στην εφαρμογή. Συνολικά, από τα 170 εκατομμύρια χρήστες στην Ε.Ε., η πλειονότητα είναι παιδιά, τα οποία είναι και τα πλέον ευάλωτα στον εθισμό.
Ανεπαρκή τα μέτρα προστασίας
Η Επιτροπή κρίνει ότι τα εργαλεία γονικού ελέγχου και διαχείρισης χρόνου που διαθέτει το TikTok είναι «διακοσμητικά», καθώς παρακάμπτονται εύκολα. Ζητά πλέον ριζικές αλλαγές, όπως την απενεργοποίηση της άπειρης κύλισης και την εφαρμογή πραγματικών «διαλειμμάτων οθόνης».
Σε περίπτωση που η εταιρεία δεν συμμορφωθεί, αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο προστίμου που μπορεί να φτάσει το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της, ένα ποσό που ανέρχεται σε δισεκατομμύρια ευρώ. Το TikTok έχει πλέον το δικαίωμα να παρουσιάσει τα επιχειρήματα υπεράσπισής του πριν την τελική απόφαση.