Ο χαμένος θησαυρός του Αλή Πασά

 

Ο Αλή Πασάς ήταν γιος του Βελή και της Χάμκως (κόρη του Ζένηλ Μπέη, από την Κόνιτσα) και γεννήθη­κε το 1741 στο Τεπελένι της Αλβανίας (Αρβανιτιάς). Σκιπετάρης, Αρβανίτης λοιπόν, με μακρινή τουρκική καταγωγή. Αδελφή του ήταν η περιβόητη Χατνίτσα. 

Σύμφωνα με την παράδοση, κάποτε πέρασε από το σπίτι του ο Κοσμάς ο Αιτωλός και βλέποντας τη Χάμκω να κρατά στην αγκαλιά της τον μικρό Αλή, της προέβλεψε ότι θα γίνει μεγάλος και τρανός και θα κυβερ­νήσει τον κόσμο. 

Λέγεται ότι η Χάμκω τότε ρώτησε τον Άγιο, αν ο γιος της θα πάει και στην Κωνσταντινούπο­λη, οπότε της απάντησε, ότι θα πάει, αλλά με κόκκινα γένια. Άλλη παράδοση όμως λέει, πως την ερώτηση αυτή την έκανε στον Άγιο Κοσμά ο ίδιος ο Αλής αργό­τερα. 

Όπως όμως και να έχει, η προφητεία του Αγίου επαληθεύτηκε, αφού το κόκκινο από τα αίμα του κεφαλιού του Αλή έβαψε τα γένια του και πήγε αργότερα στην Πόλη!

Δεκάχρονος ακόμα έμεινε ορφανός από πατέρα, κληρονομώντας μονάχα μια άθλια τρύπα (για σπίτι), λίγα φτωχοχώραφα κι ένα …ντουφέκι! 

Η δράση της Χάμκως όμως γέννησε φοβερές έχθρες. Έτσι, κάτοικοι του Χόρμοβου και του Γαρδικίου συνέλαβαν τη Χάμκω, τη βασάνισαν, τη βία­σαν και την εξευτέλισαν! 

Το 1768 παντρεύτηκε την Εμινέ, κόρη του Καπλάν Πασά του Δελβίνου, γεγονός που του προσέδωσε ιδιαίτερη αίγλη και γόητρο. Με την Εμινέ απόκτησε δυο γιους, τον Μουχτάρ (1769) και τον Βελή (1771). Γιος του Αλή, από άλλη γυναίκα, ήταν και ο Σαλήχ. 

Ο Αλής δεν κατόρθωσε να πάρει τη θέση του πεθερού του και να γίνει πασάς στο Δέλβινο, όταν εκείνος, βοηθούντος και του Αλή, αποκεφαλίστηκε στο Μοναστήρι. 

Τη θέση πήρε ο γιος του Καπλάν, Αλή Μπέης, ο οποίος παντρεύτηκε τη Χαϊνίτσα. Αργότερα ο Αλή Μπέης δολοφονήθηκε με σχέδιο του Αλή Τεπελενλή. Την ίδια τύχη είχε κι ο μετέπειτα πασάς του Δελβίνου Σελήμ, προκειμένου ο Τεπελενλής να γίνει πασάς.

Το όνειρο του Αλή ήταν να γίνει πασάς στα Γιάννι­να κι έκανε το παν για να το πετύχει. 

Έτσι το 1788, με τη βοήθεια φίλων του πρακτόρων στην Κωνσταντινού­πολη και μερίδας Τουρκογιαννιωτών, κατόρθωσε να καταλάβει τα Γιάννινα, πραξικοπηματικά. 

Αργότερα έλαβε και νόμιμο διορισμό από την Υψηλή Πύλη. Ως Πασάς των Ιωαννίνων οργάνωσε το κράτος του, έχο­ντας κοντά του πιστούς κι αφοσιωμένους συμπατριώ­τες Αρβανίτες και μορφωμένους Έλληνες, όπως τον Ιωάννη Βηλαρά, που ήταν και προσωπικός του για­τρός, τον Θανάση Βάγια, τον Σταύρο Τσαπαλάμο, τον Αλέξη Νούτσο, τον Μάνθο Οικονόμου, τον Ιωάννη Κωλέττη, τον Αθανάσιο Ψαλλίδα, τον Γραμματικό κ.ά.

Στην παντοδυναμία του η περιουσία του υπολογίζεται σε 924 τσιφλίκια, τα χρήματά του σε 30 εκατομμύρια φράγκα και η αξία των πολύτιμων αντι­κειμένων σε 50 εκατομμύρια φράγκα.

Ο χαμένος θησαυρός του Αλή Πασά επέστρεψε στο προσκήνιο μέσα από την εκπομπή «365 Στιγμές».